महानगरपालिका दरवर्षी धोकादायक आणि अति धोकादायक इमारतींना नोटिसा बजावते आणि घरे रिकामी करण्याची विनंती करते, परंतु रहिवाशांना राहण्याची पर्यायी व्यवस्था नसल्याने ते जीव धोक्यात घालून राहण्यास मजबूर
अति धोकादायक इमारतींमध्ये जुन्या वैध आणि बेकायदा इमारतींचा समावेश; जर हलकासा भूकंपही आला तर या इमारती सहन करू शकणार नाहीत, हजारो निष्पापांचा जीव धोक्यात
25 जुलै 2024 रोजी मुसळधार पावसात विरार महानगरपालिका मुख्यालयासमोर राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाच्या पदाधिकाऱ्यांनी केलेल्या आंदोलनात क्लस्टर डेव्हलपमेंटची मागणी समाविष्ट होती
विरार । 26 ऑगस्ट 2025 च्या रात्री, विरारच्या नारंगी रोडवरील विजय नगर येथील रमाबाई अपार्टमेंटमध्ये एका एकवर्षीय मुलीचा वाढदिवस साजरा होत असताना संपूर्ण कुटुंबात आनंदाचे वातावरण होते. आजूबाजूच्या रहिवाशांनी, जे या वाढदिवसात सहभागी झाले असतील, त्या मुलीच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी शुभेच्छा दिल्या असतील. इमारतीतील इतर कुटुंबे गणपती बाप्पांच्या आगमन आणि स्थापनेच्या आनंदात दंग होती. परंतु, या इमारतीतील 50 घरांपैकी 12 कुटुंबांना हे माहीत नव्हते की, वसई-विरारमधील धोरणकर्ते आणि प्रशासन यांच्या अति धोकादायक इमारतींबाबत ठोस धोरण आणि अंमलबजावणीच्या अभावामुळे आणि चुकीच्या धोरणांमुळे 17 निष्पाप लोकांना मृत्यूला कवटाळावे लागेल. एकवर्षीय मुलीचा वाढदिवस काही तासांतच शोकांतिकेत बदलेल, याची कोणालाही कल्पना नव्हती ।
बातमी लिहेपर्यंत, महानगरपालिका प्रशासनाने 17 जणांच्या मृत्यूची आणि 9 जण जखमी झाल्याची पुष्टी केली आहे. या घटनेत महानगरपालिकेच्या अग्निशमन विभाग, वैद्यकीय आरोग्य विभाग, पोलिस विभाग, एनडीआरएफ आणि इतर पथकांसह स्थानिक लोकांनी संपूर्ण ताकदीने बचावकार्य (रेस्क्यू ऑपरेशन) केले. जखमींना बाहेर काढण्यात आणि मृतदेह बाहेर काढण्यात ते गुंतले होते. सामाजिक आणि राजकीय पक्षांचे कार्यकर्तेही या बचावकार्यात सहभागी होते, अशी माहिती मिळाली आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण वसई-विरार हादरले आहे ।
बातमी लिहेपर्यंत, मंत्र्यांनी घटनास्थळाला भेट दिल्याची माहिती आहे, तसेच मुख्यमंत्र्यांनी मृतांच्या कुटुंबांना प्रत्येकी 5 लाख रुपयांची मदत जाहीर केली आहे.
वसई-विरार शहर महानगरपालिका दरवर्षी पावसाळ्यापूर्वी सी-1 (धोकादायक) आणि सी-2 (अति धोकादायक) इमारतींच्या यादी तयार करते आणि रहिवाशांना घरे रिकामी करण्याची नोटीस बजावते. दरवर्षी अशा इमारतींची यादी जाहीर केली जाते आणि रहिवाशांना घरे रिकामी करण्याची विनंती केली जाते. तसेच, दरवर्षी सी-1 आणि सी-2 यादीत नवीन इमारतींचा समावेश होत राहतो. अनेक प्रकरणांमध्ये, रहिवाशांना पर्यायी निवासाची व्यवस्था नसल्याने आणि इमारत पडल्यास नवीन घर मिळणार नाही किंवा बेघर होण्याची भीती असल्याने ते घरे रिकामी करत नाहीत. काही रहिवासी याबाबत कोर्टातही जातात ।
प्रादेशिक स्तरावर काम करणारे आणि क्षेत्राची चांगली माहिती असलेले पत्रकार कमर बेग 2015 पासून सातत्याने सी-1 आणि सी-2 जर्जर इमारतींच्या बातम्या लिहून प्रशासनाला परिस्थितीची जाणीव करून देत आहेत. काही वर्षांपूर्वी, तत्कालीन उपायुक्त अजीज शेख यांच्याशी या विषयावर चर्चा झाली होती. प्रभाग समिती बीच्या क्षेत्रात एक इमारत दुसऱ्या इमारतीवर झुकल्याची माहिती त्यांनी दिली होती आणि अति धोकादायक इमारतींची अशी दयनीय अवस्था आहे की, जर हलकासा भूकंप आला तरी हजारो मृतदेह विखुरले जातील, असे सांगितले होते. यावर उपायुक्तांनी प्रभागातील अतिक्रमण विभागाच्या अभियंत्यांना पाठवले आणि तातडीने रहिवाशांना रिकामे केले गेले. त्याचप्रमाणे, हनुमान नगरातील समर्थ नगर येथे एका इमारतीचा काही भाग कोसळल्यानंतर ती रिकामी करण्यात आली होती. समर्थ नगरातील मंदिराशेजारील एक झुकलेली इमारतही रिकामी करण्यात आली होती. बचावकार्यादरम्यान उपायुक्त किशोर गवास स्वतः उपस्थित होते. अशा असंख्य घटना घडल्या आहेत ।
जर्जर झालेल्या इमारतींमध्ये वैध इमारतींसह मोठ्या प्रमाणात बेकायदा इमारतींचाही समावेश आहे. महानगरपालिकेकडे रहिवाशांसाठी पर्यायी निवासाची मोठी व्यवस्था नाही, तसेच दीर्घकाळ अन्नपाण्याची स्वतंत्र व्यवस्था करण्याचीही सुविधा नाही ।
कमर बेग, जे वरिष्ठ पत्रकार आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्षाचे वसई-विरार शहर जिल्हा मीडिया प्रमुख आहेत, गेल्या अनेक वर्षांपासून बातम्यांद्वारे आणि पत्रव्यवहारातून अति धोकादायक जर्जर इमारतींची दुरवस्था सांगत, जीव धोक्यात घालून राहणाऱ्या लोकांना वाचवण्यासाठी आणि त्यांचे क्लस्टर डेव्हलपमेंटद्वारे पुनर्विकासाद्वारे दिशा बदलण्याची विनंती प्रशासनाला सातत्याने करत आहेत ।
मागील वर्षी, 25 जुलै 2024 रोजी मुसळधार पावसात विरार महानगरपालिका मुख्यालयासमोर पक्षाच्या पदाधिकाऱ्यांनी आणि कार्यकर्त्यांनी केलेल्या धरणे आंदोलनात एक मागणीपत्र प्रशासनाला देण्यात आले होते. यात क्लस्टर रीडेव्हलपमेंटद्वारे जर्जर झालेल्या वैध आणि बेकायदा इमारतींचे पुनर्निर्माण करून तिथे राहणाऱ्या लोकांना वाचवण्याची मागणी होती. नगररचना विभागाकडून क्लस्टर रीडेव्हलपमेंटवर काम सुरू असल्याची माहिती मिळाली आहे, परंतु ती सध्या कागदावरच मर्यादित आहे ।
विरारच्या रमाबाई इमारतीसारख्या घटनेची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी आणि निष्पाप लोकांचा जीव वाचवण्यासाठी क्लस्टर डेव्हलपमेंट तातडीने लागू करून काम सुरू करण्याची अत्यंत गरज आहे.